De ministerraad heeft op voorstel van minister Schultz van Haegen ingestemd met het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. Het gaat dan om invoering van de zogenoemde vierde tranche. In het besluit worden een aantal ontwikkelingsgebieden, een tweetal innovatieve experimenten (en 2 uitbreidingen van lopende experimenten), een nieuwe categorie voor bijlage I en een aantal projecten aan bijlage II toegevoegd.

Ontwikkelingsgebieden

In het besluit worden Waterfront Harderwijk, Centrumplan Eerbeek/Brummen, Spoorzone Tilburg, oostelijk Centrumgebied Arnhem en vliegbasis Soest/Zeist aangewezen als ontwikkelingsgebieden. Hierdoor kan in deze herstructureringsgebieden de milieugebruiksruimte opnieuw worden verdeeld uitgaande van gewenste maatschappelijke ontwikkelingen. Het besluit stelt bestuurders in staat om via een gebiedsontwikkelingsplan tijdelijk van de normen af te wijken zodat de herstructurering daadwerkelijk van de grond kan komen, mits er op termijn een betere situatie ontstaat.

Innovatieve experimenten

Bij de 2 innovatieve experimenten gaat het om Newtonpark Leeuwarden waar de gemeente innovatieve bedrijven de ruimte wil geven en het niet meer handhaven van bepaalde bepalingen uit het Bouwbesluit bij particulier opdrachtgeverschap in de gemeente Almere.

Bijlage I

Aan de categorieën van bijlage I van de Crisis- en herstelwet wordt de categorie verduurzaming landbouw toegevoegd. Het gaat  in dit geval om het mogelijk maken van grote installaties voor de verwerking van dierlijke mest in een gebied met een industriële bestemming.

Bijlage II

De volgende projecten worden toegevoegd aan bijlage II van de Crisis- en herstelwet: landschapspark Lingezegen, bedrijvenpark Deventer A1, glastuinbouwcluster Withagen en Afvalverwerking VAR (Voorst), nieuwe Driemanspolder (Zoetermeer), gebiedsontwikkeling luchthaven Twente, Hofbogen Rotterdam, stationsomgeving Driebergen-Zeist en landgoed de Reehorst, Rotterdamsebaan Den Haag, N50 Ens-Emmeloord en IJzeren Rijn.

Het besluit is een uitwerking van de Crisis- en herstelwet die dateert van maart 2010. De ministerraad heeft eind december 2011 besloten dat deze permanent zal worden. De wet biedt de mogelijkheid anders om te gaan met regelgeving en besluitvorming te versnellen vanwege de economische crisis. Ook bevat de wet experimentele bepalingen voor gebiedsontwikkeling, innovatie en duurzaamheid. Hierdoor kan in moeilijke tijden de economische structuur van Nederland worden versterkt.

Documenten en publicaties

Crisis- en herstelwet permanent

Bij de behandeling van het wetsvoorstel tot reparatie van de Crisis- en herstelwet (Chw) grepen Ger Koopmans (CDA) en Charlie Aptroot (VVD) de nieuwe politieke verhoudingen aan om de tijdelijke beperking van het beroepsrecht voor decentrale overheden alsnog permanent te maken.

Eerder was daar, bij de behandeling van de Chw onder het vorige kabinet, in de Kamer nog onvoldoende steun voor. Minister Melanie Schultz hield de tandem Koopmans-Aptroot, die steun krijgen van de PVV, voor dat zij reeds werkte aan een wetsvoorstel tot verankering van de Chw (dat dit najaar naar de TK gaat), maar wilde het amendement met beperking van het beroepsrecht, dat vooruit loopt op het nieuwe wetsvoorstel, niet ontraden. Ondanks forse kritiek van de oppositie, liet ze het oordeel over het amendement Koopmans-Aptroot aan de Kamer. Het IPO heeft er deze maand in reactie op het conceptwetsvoorstel voor gepleit vast te houden aan de tijdelijkheid van de beperking van het beroepsrecht.

In een tweede amendement regelen CDA en VVD dat in de Natuurbeschermingswet de referentiedatum voor vrijstelling van bestaand gebruik van de vergunningplicht (in relatie tot Natura 2000) wordt gesteld op 31 maart 2010 (in plaats van 7 december 2004). Volgens Koopmans scheelt dit de provincies veel aanschrijvingen en de bedrijven een onmogelijke bewijslast. Ook bij dit amendement wees de minister er op dat hieraan al door collega Bleker wordt gewerkt, maar ook dit amendement werd door haar niet ontraden.  

Daarmee bleef de tekst van het wetsvoorstel tot reparatie van de Crisis- en herstelwet (Chw) zelf woensdag in de Tweede Kamer buiten schot. In deze wet worden onder andere de regels voor de provincies met betrekking tot windenergie verduidelijkt. Naast de toevoegingen van CDA en VVD wil Diederik Samsom (PvdA) dat Tennet wordt aangewezen als verantwoordelijke voor de aanleg van elektriciteitswerken op zee. Ook bepleit hij vrijstelling van energiebelasting voor decentrale energielevering. Minister Schultz ontraadt deze amendementen wegens strijdigheid met het kabinetsbeleid.

Yordy Soffner schrijft op de weblog van Wieringa Avocaten.

Door invoering van het relativiteitsvereiste in de Crisis- en Herstelwet is het voor “bezwaarmakers” moeilijker geworden om bij de bestuursrechter een besluit vernietigd te krijgen. Artikel 1.9 van de Crisis- en Herstelwet bepaalt namelijk dat de bestuursrechter een besluit niet vernietigt op de grond dat het in strijd is met een geschreven of ongeschreven rechtsregel of een algemeen rechtsbeginsel, indien deze regel of dat beginsel kennelijk niet strekt tot bescherming van de belangen van degene die zich daarop beroept. Deze bepaling wordt het “relativiteitsvereiste” genoemd. Wil men succesvol opkomen tegen een bepaald besluit waar de Crisis- en Herstelwet op van toepassing is dan dient men gronden aan te voeren die zien op de eigen belangen.

Doet men dat niet dan zal het beroep bij de bestuursrechter niet slagen. Een voorbeeld hiervan is terug te vinden in een recente uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam. Het college van B&W heeft besloten ten behoeve van de bouw van een woonzorgcomplex een projectbesluit te nemen en een bouwvergunning te verlenen. Door de eigenaars van het naastgelegen bouwperceel is hiertegen beroep ingediend en is tevens aan de voorzieningenrechter een verzoek ingediend om het besluit te schorsen.

De eigenaars stellen daarbij dat de realisering van het bouwplan zal leiden tot een onaanvaardbare beperking van de bedrijfsvoering voor een aannemingsbedrijf. Dit aannemingsbedrijf heeft het naastgelegen perceel van de eigenaars in gebruik gekregen en vreest voor klachten van toekom-stige bewoners van het woonzorgcomplex ten aanzien van haar bedrijfsactiviteiten. Het college van B&W stelt zich onder meer op het standpunt dat de verzoekers niet voldoen aan het hierboven genoemde relativiteitsvereiste. Het verzoek om een voorlopige voorziening dient volgens het college daarom te worden afgewezen.

De voorzieningenrechter overweegt dat verzoekers als eigenaar van het naastgelegen perceel weliswaar zijn aan te merken als belanghebbenden in de zin van artikel 1:2 van de Awb, maar dat zij niet voldoen aan het relativiteitsvereiste. De voorzieningenrechter overweegt daartoe dat het ingediende bezwaar en beroep en het verzoek om voorlopige voorziening niet is ingediend namens AVK. Uit het uittreksel van de Kamer van Koophandel blijkt dat verzoekers geen bestuurders van AVK zijn en ook niet verantwoordelijk zijn voor de directie van AVK. Tussen de eigenaars en AVK bestaat aldus geen enkele juridische band. Desondanks komen de eigenaars op voor belangen die louter zien op de bedrijfsvoering van AVK welke hinder dreigt te ondervinden bij realisering van het woonzorgcomplex.

Om reden dat het verzoek en het beroep zich enkel richten op belangen van AVK en niet op die van de eigenaars zelf kunnen de aangevoerde gronden er niet toe leiden dat de bouwvergunning zou moeten worden vernietigd voor zover de aangevoerde gronden zouden slagen. Het verzoek wordt aldus afgewezen en het beroep wordt ongegrond verklaard.

De eigenaars van het nabijgelegen perceel hadden dit probleem eenvoudig kunnen voorkomen door aannemingsbedrijf AVK te verzoeken bezwaar en beroep aan te tekenen.

Ook hadden de eigenaars naar mijn mening kunnen stellen dat zij zelf direct door het besluit worden geraakt: het perceel wordt immers minder waard als de gebruiksmogelijkheden worden beperkt. Dat is een direct eigen belang van de eigenaren, waardoor aan het relativiteitsvereiste wordt voldaan. Door alleen in te gaan op de belangen van de aannemer, hebben de eigenaren zichzelf tekort gedaan.

Overigens ligt er momenteel een wetsvoorstel (Wet aanpassing bestuursprocesrecht) bij de Tweede Kamer waarin wordt voorgesteld om het relativiteitsvereiste in het gehele bestuursrecht te introduceren. Dat er een wetsvoorstel klaar ligt betekent echter nog niet dat hierop al mag worden geanticipeerd, zo oordeelde de bestuursrechter van de rechtbank Utrecht onlangs.