Praktijkdag 2 maart 2012 – JBA in samenwerking met Ordito Locatie: Hotel Gilze-Rijen te Gilze. Aanmelden kan via de website www.adviescentrumklaassen.nl of door het formulier volledig in te vullen en te retourneren per e-mail (info@adviescentrumklaassen.nl).
De economische crisis is in alle geledingen doorgedrongen. Ook gemeenten worden hiermee geconfronteerd. Er moet worden bezuinigd, maar gelijktijdig worden gemeenten geconfronteerd met allerlei eisen die worden gesteld aan de uitvoering van overheidstaken. Zo worden steeds strengere eisen gesteld aan de (voorbereiding van) de besluitvorming en er moet klantvriendelijk(er) worden gewerkt. Maar dat moet dan wel allemaal binnen de bestaande kaders en geldstromen en personeelsbezetting. Er wordt fors bezuinigd op opleidingen en permanente educatie en dat is funest voor de kwaliteit van het ambtelijk apparaat.
Gemeenten worden regelmatig geconfronteerd met geldverslindende procedures omdat er te weinig tijd kan worden gestopt in de voorbereiding van besluiten. Maar soms is ook de gebrekkige kennis een van de oorzaken. De wetgeving is zo complex geworden en de belasting vaak zo hoog, dat zelfs specialisten gemakkelijk de weg kwijt kunnen raken. De kans op fouten is dan volop aanwezig. De gemeentelijke bestuurders lijken pas wakker te worden geschud als er een zaak verloren gaat. Er moet veel meer worden geïnvesteerd in juridische kwaliteit en er moet proactief worden geopereerd. Het voorkomen van procedures moet voorop staan.
Er is een wetsvoorstel in aantocht waarin gemeenten worden geconfronteerd met forse bedragen (oplopend tot liefst € 17.500,-) als procedures bij de rechtbank en/of de Raad van State verloren gaan. Een reden te meer om de aandacht te richten op de kwaliteit van de besluitvorming. Naast een gedegen kennis is ook een neus nodig om mogelijke (financiële) risico’s voor de gemeente in te kunnen schatten.
Op deze praktijkdag staat centraal de wijze waarop mogelijke risico’s worden getraceerd, maar vooral hoe deze kunnen worden voorkomen. Allereerst zal de focus worden gericht op een aantal relevante wetten, waarin eisen zijn opgenomen over de voorbereiding van besluiten, beslistermijnen, procedures en rechtsbeschermingsmogelijkheden. De Algemene wet bestuursrecht, de Wabo en de Crisis- en herstelwet spelen hierin een belangrijke rol.
Na het wettelijke kader wordt verder doorgestoken naar het ‘echte’ werk’. Waar moet de gemeente alert op zijn bij het voeren van procedures, hoe kan met de rechter worden gecommuniceerd over de aanpak (bestuurlijke lus) en hoe kan een zaak zo snel mogelijk tot een eind komen. En hoe wordt omgegaan met de behandeling van bezwaren, al of niet op advies van een bezwaarschriftencommissie?
Een belangrijk thema vormen de diverse rechtsbeschermingsmogelijkheden (bezwaar, beroep, hoger beroep) De rechters hebben nogal wat mogelijkheden om tot finale geschilbeslechting te komen. Deze mogelijkheden – met eventueel de tussenstap van de inmiddels veel toegepaste bestuurlijke lus – zullen op een rij worden gezet. Maar er zal ook aandacht worden besteed aan oplossingen buiten de rechtszaal en buiten het gemeentehuis. Een van de mogelijkheden is mediation. Op een aantal centrale begrippen zoals relativiteit, belanghebbendheid zal nader worden ingegaan. Voorts zullen de capita selecta van de jurisprudentie op het terrein van het bestuursprocesrecht (bezwaar en beroep) worden behandeld. Daaruit zullen zoveel mogelijk praktische tips worden gedestilleerd.
Het wetsvoorstel verhoging griffierechten vormt de directe aanleiding voor deze dag, maar ook zonder dit wetsvoorstel is het cruciaal dat gemeenten de juridische kwaliteit kunnen borgen. Dat vraagt om een voortdurende aandacht voor ontwikkelingen in wetgeving en jurisprudentie, een goede organisatorische inbedding en kwaliteitsbewaking. Meestal trekken alleen zaken die misgaan de aandacht en wat er allemaal goed loopt is onzichtbaar. En toch zal daar de focus moeten liggen. Op lange termijn zal de gemeente de vruchten plukken van investeringen die in de juridische kwaliteitszorg worden gedaan. We hebben gekozen voor de aanpak dat eerst het kader wordt gegeven waarbinnen moet worden gewerkt en dat dan pas wordt geanalyseerd waar quick wins zijn te behalen en waar verbeterpunten voor de toekomst mogelijk zijn. Dit alles binnen de kaders van de huidige en toekomstige wetgeving. Het sluitstuk van de dag is gewijd aan het formuleren van conclusies en aanbevelingen voor de dagelijkse praktijk.
